Emma Bonino vəfat etdi: Şəxsi etirazdan başlayan 50 illik mübarizə yolu
Yarım əsrlik siyasi karyerasını insan hüquqlarının, gender bərabərliyinin və Avropa işlərinin müdafiəsinə həsr etmiş Emma Boninonun portreti.
Tünzalə Məlikova2 dəq oxunuş
Emma Bonino vəfat etdi: Şəxsi etirazdan başlayan 50 illik mübarizə yolu
İtaliyanın tanınmış siyasətçisi, hüquq müdafiəçisi və Radikal Partiyanın aparıcı simalarından biri Emma Bonino 78 yaşında vəfat edib.
Beş onillik siyasi fəaliyyəti ərzində Bonino qadın hüquqları, vətəndaş azadlıqları, sosial ədalət və insan hüquqları uğrunda mübarizənin ən tanınmış simalarından birinə çevrilib. O, bu mübarizəyə isə şəxsi həyatında yaşadığı hadisədən sonra başlayıb.
Boninonun siyasi yolu 1974-cü ildə, İtaliyada abortun qanunsuz olduğu dövrdə başlayıb. Planlaşdırılmamış hamiləliyini sonlandırmaq üçün Florensiyadakı gizli klinikaya müraciət edən Bonino bu təcrübədən sonra qadınların belə bir vəziyyətdə gizli və təhlükəli yollar axtarmağa məcbur edilməsinə qarşı çıxmaq qərarına gəlib.
Bir il sonra o, könüllü şəkildə polisə təslim olaraq öz şəxsi təcrübəsini ictimai etiraza çevirib. Onun həbsi İtaliya mediasında geniş işıqlandırılıb və abort hüququ uğrunda kampaniyanın güclənməsinə səbəb olub. Bu mübarizənin nəticələrindən biri 1978-ci ildə İtaliyada abortun qanuniləşdirilməsi oldu.
Bonino daha sonra Radikal Partiyanın aparıcı simalarından birinə çevrilərək parlamentə seçilib. O, siyasi fəaliyyətini yalnız İtaliya ilə məhdudlaşdırmayıb, insan hüquqları və vətəndaş azadlıqları ilə bağlı beynəlxalq məsələlərdə də fəal mövqe nümayiş etdirib.
Onun mübarizə apardığı mövzular sırasında qadın hüquqları, gender bərabərliyi, ölüm hökmünün ləğvi, aclıqla mübarizə, miqrant hüquqları, qadın sünnətinə qarşı mübarizə və demokratik azadlıqlar xüsusi yer tutub. Bonino etiraz aksiyaları, vətəndaş itaətsizliyi və aclıq aksiyalarından da siyasi mübarizə vasitəsi kimi istifadə edib.
Siyasi karyerası ərzində Bonino dəfələrlə İtaliya və Avropa parlamentlərinə seçilib. O, İtaliyanın xarici işlər naziri və Avropa işləri üzrə naziri olub, həmçinin Avropa Komissiyasının üzvü kimi çalışıb.
Avropa Komissiyasında fəaliyyəti dövründə də onun fərqli və prinsipial mövqeyi diqqət çəkib. Bonino beynəlxalq humanitar məsələlər, qaçqınlar və münaqişə zonalarında insan hüquqlarının müdafiəsi ilə bağlı fəaliyyət göstərib. Sonrakı illərdə isə Avropanın siyasi inteqrasiyasının tərəfdarı kimi çıxış edib və +Europa siyasi hərəkatının yaradıcılarından olub.
Bonino siyasi həyatı boyu mübahisələrdən çəkinməyən, fikirlərini açıq ifadə edən siyasətçi kimi tanınıb. Onun üçün siyasi mövqe çox vaxt hakim düşüncə ilə razılaşmaq deyil, hesab etdiyi doğru istiqamətdə mübarizə aparmaq demək olub.
“Mən bütün həyatım boyu hüquqlar uğrunda mübarizə aparmışam, insanları onları qorumağa çağırmışam, çünki onlar əbədi deyil”, – deyə Bonino 2024-cü ildə Rai-yə müsahibəsində bildirib.
Emma Bonino bu gün, 78 yaşında vəfat edib. Onun ölümü İtaliya siyasətində yarım əsrdən artıq müddətdə vətəndaş hüquqları və azadlıqlar uğrunda mübarizə aparmış bir siyasi dövrün simvolik sonlarından biri kimi qiymətləndirilir.
Mənbə: scmp.com
