Narkomaniyaya qarşı mübarizə: Bir nəsli itirməyək!

Müəllif: Hüseyn Zorkun — F4Media.az-ın Türkiyə üzrə xüsusi müxbiri

Narkotik yalnız insanın sağlamlığını məhv edən maddə deyil. O, ailələrin rahatlığını pozan, valideynlərin ümidlərini puç edən, uşaqların gələcəyini təhlükəyə atan ciddi sosial problemdir. Bu təhlükəyə qarşı bu gün susmaq sabah daha ağır nəticələrlə üzləşmək deməkdir. Çünki söhbət təkcə gənclərimizdən deyil, cəmiyyətin gələcəyindən gedir.

Narkotik ticarətinin ən təhlükəli tərəflərindən biri uşaqların və gənclərin bu qaranlıq mühitə cəlb edilməsidir. Cinayətkar qruplar bəzən dostluq münasibətlərindən, bəzən pul qazanmaq vədlərindən, bəzən də gənclərin maraq və aidiyyət hissindən istifadə edərək onları bu bataqlığa sürükləyirlər.

Daha narahatedici məqam uşaqların yalnız narkotik istifadəsinə deyil, onun satışına da cəlb edilməsidir. Öz qazancı naminə uşaqları vasitəçi kimi istifadə edən cinayətkarlar bir nəslin gələcəyini təhlükəyə atırlar. Nəticədə uşaqlar asılılıq, istismar və cinayət mühitinin qurbanına çevrilirlər.

Bəs biz nə edirik? Bir uşağın həyatının məhv olmasını gözlədikdən sonra hərəkətə keçəcəyikmi? Xeyr! Mübarizə faciə baş verdikdən sonra deyil, təhlükə yaranmadan başlamalıdır.

Bu istiqamətdə ilk məsuliyyət ailələrin üzərinə düşür. Valideynlər uşaqlarının yalnız maddi ehtiyaclarını qarşılamaqla kifayətlənməməli, onların dost çevrəsinə, davranışlarına və psixoloji vəziyyətinə də diqqət yetirməlidirlər. Əsas məsələ uşaqları təzyiq altında saxlamaq deyil, onların problemlərini rahatlıqla bölüşə biləcəkləri etibarlı ailə mühiti yaratmaqdır.

Məktəblər də narkotiklərlə mübarizədə mühüm rol oynayır. Müəllimlər şagirdlərdəki dəyişiklikləri vaxtında müəyyən etməli, risk altında olan uşaqları müvafiq dəstək xidmətlərinə yönləndirməli və ailələrlə əməkdaşlıq etməlidirlər. Məktəb ətrafında təhlükəsizlik tədbirləri gücləndirilməli, aidiyyəti qurumlar arasında davamlı koordinasiya təmin olunmalıdır. Bununla yanaşı, uşaqların hüquqları və şəxsi həyatının toxunulmazlığı qorunmalıdır.

Hüquq-mühafizə orqanlarının narkotik alverçilərinə qarşı əməliyyatları böyük əhəmiyyət daşıyır. Lakin mübarizə yalnız küçə satıcılarının saxlanılması ilə məhdudlaşmamalıdır. Narkotik ticarətinin arxasında dayanan şəbəkələr araşdırılmalı, cinayət gəlirləri izlənilməli və uşaqların bu qrupların təsiri altına düşməsinin qarşısını alan davamlı tədbirlər görülməlidir.

Digər tərəfdən, narkotik istifadə edən hər uşağa cinayətkar kimi yanaşmaq düzgün deyil. Bu uşaqların bir çoxunun müdafiəyə, psixoloji dəstəyə və peşəkar yardıma ehtiyacı ola bilər. Müalicə, reabilitasiya və təhsilə qayıdış imkanları genişləndirilməli, onları istismar edən şəxslərlə mübarizə aparılarkən uşaqların xilas edilməsi də əsas prioritetlərdən biri olmalıdır.

Çünki vaxtında göstərilən diqqət, düzgün istiqamətləndirmə və peşəkar dəstək bir insanın həyatını dəyişə bilər. Bu gün kömək etmədiyimiz bir gənc sabah daha ağır problemlərlə üzləşə bilər.

Narkotiklərlə mübarizə yalnız polis və jandarmın deyil, ailələrin, müəllimlərin, səhiyyə işçilərinin, yerli idarəetmə orqanlarının, vətəndaş cəmiyyətinin və medianın da ortaq məsuliyyətidir. Medianın vəzifəsi yalnız hadisələri işıqlandırmaq deyil, cəmiyyəti maarifləndirmək, təhlükəyə diqqət çəkmək və həll yollarını gündəmdə saxlamaqdır. Bu zaman uşaqların kimliyi və şəxsi həyatı da qorunmalıdır.

Mübarizənin uğuru yalnız müsadirə olunan narkotiklərin miqdarı və keçirilən əməliyyatlarla ölçülməməlidir. Narkotikdən qorunan uşaqlar, müalicəyə cəlb olunan gənclər və həyata yenidən bağlanan insanlar da bu uğurun göstəricisidir.

Artıq daha çox danışıb az tədbir görmək dövrünü geridə qoymalıyıq. Məktəbləri təhlükəsiz etməli, ailələri maarifləndirməli, müalicə və reabilitasiya imkanlarını gücləndirməli, narkotik ticarətinin arxasında dayanan cinayətkar şəbəkələrə qarşı qətiyyətli mübarizə aparmalıyıq.

Unutmayaq ki, narkotik alverçiləri uşaqlarımızın gələcəyini hədəfə alırlarsa, bizim vəzifəmiz həmin gələcəyi qorumaqdır. Bir uşağın daha bu bataqlığa düşməsinin qarşısını almaq, bir gənci həyata qaytarmaq və bir ailəni göz yaşından xilas etmək hamımızın məsuliyyətidir.

Çünki bir nəsli xilas etmək bir uşağı xilas etməklə başlayır. Narkotiklərlə mübarizədə itirilən hər bir uşaq hamımızın yarasıdır. Gəlin, bu yaraların böyüməsinə seyrçi qalmayaq!

Materialı hazırladı:Mehmet Hüseyin Zorkun