Alzheimerin müalicəsində yeni üsullar ümid yaradır
Alzheimer xəstəliyinin müalicəsi sürətlə dəyişir: artıq xəstəliyin irəliləməsini ləngidə bilən preparatlar təsdiqlənib, alimlər isə diaqnostika və terapiyanın yeni üsullarını hazırlayırlar.
Qurban Qurbanzadə1 dəq oxunuş
Son illərdə Alzheimer xəstəliyinin diaqnostikası və müalicəsində yeni imkanlar yaranıb. Lekanemab və donanemab adlı preparatlar bəzi pasiyentlərdə yaddaş və digər koqnitiv funksiyaların zəifləməsini ləngidə bilir. Yeni qan analizləri isə xəstəliyi daha erkən aşkar etməyə imkan verir.
2023-cü ildə Leqembi adı ilə satılan lekanemab və Kisunla adı ilə satılan donanemab təsdiqlənib. Hər iki dərman venadaxili tətbiq olunur və beyində yaranan amiloid lövhələrinə təsir edir. Preparatlar əsasən xəstəliyin erkən mərhələsində olan pasiyentlər üçün nəzərdə tutulub. Onlar Alzheimeri tam sağaltmır və ciddi yan təsirlərə, o cümlədən beyində qanaxmaya səbəb ola bilər.
Mütəxəssislər bildirirlər ki, Alzheimerlə bağlı araşdırmalar artıq yalnız amiloid zülalına deyil, tau zülalı, iltihab və digər mümkün mexanizmlərə də yönəlib. Tauya qarşı yeni dərmanlar klinik sınaqlardan keçirilir.
Xəstəliyin erkən aşkarlanması da əsas istiqamətlərdən biridir. Alimlər qan analizləri vasitəsilə Alzheimerin əlamətlərini və xəstəliyin gələcəkdə inkişaf riskini müəyyən etməyin yollarını araşdırırlar.
Digər araşdırmalar isə GLP-1 qrupuna aid preparatların Alzheimerin qarşısının alınmasında mümkün roluna həsr olunub. Bu dərmanların artıq başlayan koqnitiv pozuntuları əhəmiyyətli dərəcədə ləngitdiyi hələ sübut olunmayıb. Bununla belə, onların maddələr mübadiləsi, iltihab və damar sağlamlığına təsiri öyrənilir.
Edinburq Universitetinin professoru Tara Spayrs-Cons hesab edir ki, yaxın illərdə əsas məqsəd xəstəliyin gedişini daha güclü şəkildə ləngidən və ya dayandıran müalicələrin hazırlanması olacaq. Artıq itirilmiş beyin funksiyalarının bərpası isə hələlik daha uzaq perspektiv olaraq qalır.
Mütəxəssislər həmçinin Alzheimer üzrə elmi tədqiqatların davam etdirilməsi üçün maliyyələşmənin vacibliyini vurğulayırlar. ABŞ-da bu istiqamətdə araşdırmaların maliyyələşdirilməsi davam edir.
Mənbə: vox.com
