BƏƏ Fars körfəzindəki gərginlik fonunda alternativ ixrac marşrutları hazırlayır
BƏƏ hakimiyyəti enerji ixracını ABŞ və İran arasındakı münaqişənin nəticələrindən qorumaq üçün liman güclərini genişləndirir və yeni boru kəmərləri tikir.
Əbdulrəhman Sadıxlı2 dəq oxunuş
Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri enerji resurslarının ixracı və ticarət əməliyyatları üçün alternativ marşrutların yaradılmasına başlayıb. BƏƏ prezidentinin müşaviri Ənvər Qarqaş Əbu-Dabidə keçirilən Hili forumunda bəyan edib ki, bu tədbirlər ölkənin iqtisadi fəaliyyətinin ABŞ və İran arasında davam edən münaqişənin "girovuna" çevrilməsinin qarşısını almaq məqsədi daşıyır.
Diversifikasiya strategiyası çərçivəsində BƏƏ şərq sahilindəki liman güclərini genişləndirir, həmçinin boru kəmərləri, dəmir yolları və yeni ticarət dəhlizləri şəbəkəsini inkişaf etdirir. Qarqaş vurğulayıb ki, gələcəkdə Tehranla münasibətlərin bərpası mümkün olsa belə, Hörmüz boğazındakı raket hücumları və neft tankerlərinə edilən hücumlardan sonra etimadın bərpası prosesi onilliklər çəkə bilər.
Dünya enerji təchizatının beşdə birinin keçdiyi Hörmüz boğazı ətrafındakı vəziyyət Qətər və Pakistanın vasitəçiliyi ilə Vaşinqton və Tehran arasında aparılan danışıqlarda əsas maneə olaraq qalır. İran Omanla birlikdə boğaz üzərindəki hüquqlarında israr edir ki, bu da Fars körfəzi ölkələri tərəfindən dəstəklənmir. Qarqaş qeyd edib: "Naviqasiya azadlığı güzəşt deyil və təzyiq altında yenidən nəzərdən keçirilə bilən prinsip deyil", o, əlavə edib ki, hər hansı uzunmüddətli həll İranın hücumlarına qarşı təhlükəsizlik təminatlarını tələb edir.
Fevralın 28-də ABŞ və İsrailin İrana zərbələrindən sonra başlayan münaqişə hazırda dalana dirənib. İyun ayında əldə edilmiş ilkin atəşkəs razılaşması pozulub və sülh prosesində irəliləyiş yoxdur.
Forumda regional təhlükəsizlik məsələləri də müzakirə olunub. Qətər XİN-in rəsmi nümayəndəsi Məcid əl-Ənsari vurğulayıb ki, ABŞ ilə strateji ittifaq sabitliyi təmin etmək üçün kifayət deyil. O bildirib: "Biz Fars körfəzində dərk etməliyik ki, regionda beynəlxalq qüvvələrin olması və ABŞ ilə strateji ittifaq çox vacibdir, lakin bu kifayət deyil. Təhlükəsizlik məsələlərində özünütəminetmə irəliyə doğru yeganə yoldur".
Ənvər Qarqaş bu mövqeyi dəstəkləyərək qeyd edib ki, altı aylıq münaqişə öz milli imkanlarını inkişaf etdirməyin vacibliyini nümayiş etdirib. Onun sözlərinə görə, Fars körfəzi ölkələri ümumi narahatlıqlara baxmayaraq, İranın hərəkətlərinə cavab olaraq vahid strategiya hazırlaya bilməyiblər. BƏƏ prezidentinin müşaviri yekunlaşdırıb: "Təhlükəsizliyimiz bizim əsas prioritetimizdir. Biz başqalarından tam asılı olanda, bunun həmişə onların prioriteti olacağına arxalana bilmərik".
Mənbə: al-monitor.com
