17 noyabr 2026 Bakı — USD 1.70EUR 1.8707-0.0024TRY 0.03370100×RUB 2.0606-0.0043
media.az
Siyasət

Husilərin irəliləyişi regionda güc balansını dəyişir: Azərbaycan neftinə təsiri nə olacaq?

Yenicag.az-ın məlumatına görə, keçmiş səfir, politoloq Rafael İbrahimov husilərin Qırmızı dəniz və Ədən körfəzində mövqelərini gücləndirməsinin regionda güc balansına ciddi təsir etdiyini bildirib.

Yulduz Səlimov4 dəq oxunuş
Mətn ölçüsü
Husilərin irəliləyişi regionda güc balansını dəyişir: Azərbaycan neftinə təsiri nə olacaq?
Siyasət — F4Media
Oxumağa vaxtınız yoxdur?Məqaləni dinləyə bilərsiniz — F4Media səsləndirir

Yenicag.az-ın məlumatına görə, keçmiş səfir, politoloq Rafael İbrahimov husilərin Qırmızı dəniz və Ədən körfəzində mövqelərini gücləndirməsinin regionda güc balansına ciddi təsir etdiyini bildirib.

İbrahimovun fikrincə, hazırkı prosesdən ən çox İran faydalanır, müharibənin ağır yükünü isə Səudiyyə Ərəbistanı daşıyır.

Politoloq Yəməni hələ sovet dövründən tanıdığını və ölkədə gənc mütəxəssis kimi tərcüməçi və mütəxəssis işlədiyini xatırladıb. O, bu səbəbdən Yəməndəki prosesləri yalnız nəzəri məlumatlar əsasında deyil, şəxsi təcrübəsinə əsasən qiymətləndirdiyini deyib.

Onun sözlərinə görə, son aylarda cəbhədə vəziyyət sürətlə dəyişib. “Reuters”in noyabrın 2-də yaydığı məlumata əsasən, husilər Ədəndən 80 kilometr məsafəyədək yaxınlaşıblar. Bu, 2015-ci ildən, yəni müharibənin ilk mərhələlərindən bəri hərəkatın şəhərə ən yaxın məsafəyə çatması kimi qiymətləndirilir.

İbrahimov daha əvvəl Moxa limanının husilərin nəzarətinə keçdiyini bildirib. “The National” isə hökumət qüvvələrinin ötən ay Dubab və Moxanı geri aldığını yazıb.

Politoloq hərəkatın adlandırılması məsələsinə də toxunub. Onun sözlərinə görə, “husi” adı hərəkatın lideri Əbdülməlik əl-Husinin soyadından götürülüb. Hərəkat özünü isə “Ansarullah” adlandırır.

İbrahimov qeyd edib ki, husilər zeydiyyə şiə təriqətinə mənsubdurlar. Onun sözlərinə görə, Yəməndə şafii məzhəbinə mənsub əhali də yaşayır və ölkədə sünnilərlə şiələr arasında ciddi dini qarşıdurma müşahidə olunmur.

İranla münasibətlərə toxunan politoloq bildirib ki, hazırkı vəziyyət Tehran üçün daha əlverişlidir. Onun sözlərinə görə, husilər İranın əsas müttəfiqlərindən biri olsa da, Tehranın birbaşa göstərişləri ilə hərəkət edən proksi qüvvə kimi qiymətləndirilə bilməz.

İbrahimov buna nümunə kimi 12 günlük müharibə zamanı husilərin mövqeyini göstərib. Onun sözlərinə görə, həmin dövrdə hərəkat bir sıra hallarda neytral mövqe nümayiş etdirib.

“Onlar kimsənin onlara yuxarıdan aşağı baxmasına və tapşırıqlar verməsinə imkan verən xalq deyil”, – deyə politoloq bildirib.

Səudiyyə Ərəbistanının vəziyyətinə toxunan İbrahimov isə Riyadın münaqişədən ən çox zərər çəkən tərəflərdən biri olduğunu bildirib. O, Səudiyyə Ərəbistanının hazırda rəsmən münaqişənin tərəfi olmadığını açıqladığını, lakin 2015-ci ildə koalisiyanın yaradılmasının məhz Səudiyyə tərəfindən elan edildiyini xatırladıb.

Politoloq husilərin blokadanın aradan qaldırılması ilə bağlı tələblərə niyə razılaşmadığını da izah edib. Onun sözlərinə görə, Hodeyda limanına daxil olan gəmilər Cibutidə aylarla saxlanılır və bu müddət ərzində ərzaq məhsullarının bir hissəsi xarab olur.

İbrahimov husilərin son irəliləyişində Mayun (Perim) və Züqər adalarının xüsusi əhəmiyyət daşıdığını da qeyd edib. Onun sözlərinə görə, həmin ərazilərdə uçuş-enmə zolaqlarının yaradılması yeni hərbi bazaların hazırlanması ehtimalını artırır.

Politoloqun fikrincə, husilər bunu Qırmızı dənizin həmin hissəsində Amerika hərbi kontingentinin yerləşdirilməsinə hazırlıq kimi qiymətləndirirlər.

“Reuters” və AFP-nin sentyabrın 11-də yaydığı məlumatlarda da husilərin Mayun adasına çatdığı və hökumət qüvvələrinin adadan geri çəkildiyi bildirilib.

İbrahimov hesab edir ki, adalar husilərin nəzarətində qalarsa, Qırmızı dəniz üzərində onların təsiri daha da güclənə bilər.

Bununla belə, politoloq husilərin Qırmızı dənizi tamamilə bağlamaq imkanına malik olmadığını düşünür. Onun sözlərinə görə, hərəkat Qırmızı dəniz, Bab əl-Məndəb boğazı və Ədən körfəzindən keçən gəmiçiliyə ciddi maneələr yaratmağa davam edə bilər.

Ədən şəhərinə qədər irəliləyişin isə region ölkələri üçün daha ciddi nəticələr doğura biləcəyi vurğulanır.

Bu prosesin Azərbaycan üçün mümkün təsirlərinə gəlincə, əsas risklərdən biri neft bazarında qiymət dəyişiklikləri ilə bağlıdır.

Bakı–Tbilisi–Ceyhan boru kəməri Hörmüz boğazından yan keçir və Aralıq dənizindəki Ceyhan terminalına çıxır. Buna görə də Azərbaycan neftinin ixrac marşrutu birbaşa Qırmızı dənizdən asılı deyil.

Lakin Yaxın Şərqdə artan geosiyasi gərginlik qlobal neft bazarına təsir göstərə bilər. “Reuters”in sentyabrın 11-də yaydığı xəbərə görə, Azeri BTC markalı neftin spot əlavə haqqı dated Brent-ə nisbətən bir barel üçün 10 dollardan çox artıb.

Xəbərdə bu artımın səbəbləri sırasında Yaxın Şərqdə dəniz yollarına hücumların artması, Asiya emalçılarının alternativ neft tədarükünə yönəlməsi və Rusiyanın Qara dəniz limanlarına dron hücumları göstərilib.

Bununla yanaşı, həmin məlumatda BTC neftinin qiymət artımının birbaşa husilərin fəaliyyəti ilə əlaqələndirilmədiyi də diqqətə alınmalıdır.

Ceyhan terminalından oktyabr ayı üçün 15,7 milyon barel neft ixracı planlaşdırılıb. Sentyabr ayı üzrə bu göstərici 15,1 milyon barel təşkil edib.

Beləliklə, Qırmızı dəniz və Ədən körfəzində təhlükəsizlik vəziyyətinin pisləşməsi Azərbaycanın əsas neft ixrac marşrutuna birbaşa maneə yaratmasa da, qlobal neft qiymətlərinə və Xəzər neftinin premiumuna təsir göstərə biləcək amillərdən birinə çevrilir.

Paylaş

Oxşar materiallar

Hamısına bax
Husilərin irəliləyişi regionda güc balansını dəyişir: Azərbaycan neftinə təsiri nə olacaq?F4Media səsləndirməsi