Türkiyə Onkologiya Assosiasiyası süd vəzi xərçənginin erkən diaqnostikasına çağırır: qorxmayın, amma gecikdirməyin

Türkiyə Onkologiya Assosiasiyası İstanbulda süd vəzi xərçəngi ilə bağlı Məlumatlılıq Ayı çərçivəsində mətbuat konfransı keçirib. Görüşün əsas mövzusu erkən diaqnostika, vaxtında müalicə və xəstələrə dəstəyin əhəmiyyəti olub.

Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatının 2024-cü il üzrə məlumatlarına görə, dünyada süd vəzi xərçəngi təxminən 2,4 mln qadında diaqnoz edilib, 694 min qadın isə bu xəstəlikdən vəfat edib. Süd vəzi xərçəngi qadınlar arasında ən çox yayılmış xərçəng növü olaraq qalır. 2024-cü il vəziyyətinə görə, təxminən 8,2 mln qadın bu diaqnozla yaşayır.

Görüşdə çıxış edən assosiasiyanın prezidenti Burak Duruman qadınları yoxlamaları gecikdirməməyə çağırıb.

«Bugünkü məqsədimiz çox aydındır: “mənim başıma gəlməz” deməyin. 2024-cü ildə dünyada süd vəzi xərçəngi təxminən 2,4 mln qadında diaqnoz edilib və təxminən 694 min qadın bu xəstəlikdən vəfat edib. Bu gün süd vəzi xərçəngi qadınlar arasında ən çox rast gəlinən xərçəng növü olaraq qalır və təxminən 8 mln qadın onunla yaşayır. Lakin yalnız rəqəmlərdən danışmaq kifayət deyil. Hər rəqəmin arxasında bir qadın, bir ailə, dəyişmiş bir həyat dayanır. Buna görə də “mənim ailəmdə belə olmayıb, şikayətim yoxdur, özümü yaxşı hiss edirəm” deyərək müayinələri gecikdirməyin».

Duruman skrininq proqramlarının əhəmiyyətini qeyd edib və assosiasiyanın qadınlara yaşadıqları şəhər və rayondan asılı olmayaraq onlara ən yaxın mərkəzdə pulsuz müayinələrə çatmağa kömək etdiyini bildirib.

«Bizim çox mühüm bir imkanımız var. Skrininq sayəsində xəstəliyi hələ simptomlar görünməzdən əvvəl tuta bilərik. Erkən diaqnostikanın dəyəri burada başlayır. Erkən aşkarlama nəinki həyatı xilas edir, həm də müalicənin yükünü azaldır. Xəstəlik erkən aşkar edildikdə daha az həcmli cərrahiyyə və daha az dərmanla müalicə variantları yaranır. Bəzən hətta kimyaterapiyasız müalicə olunan xəstələr görürük».

Tibbi onkologiya üzrə mütəxəssis professor Yeşim Eralp Türkiyə üzrə məlumatları və müxtəlif mərhələlərdə müalicənin uğur səviyyəsini təqdim edib.

«Türkiyədə süd vəzi xərçəngi olan təxminən 32 min xəstə var. Süd vəzi xərçəngi qadınlarda onkoloji xəstəliklər arasında ilk yerlərdən birini tutur. Hazırda biz xəstəliyi daha erkən mərhələlərdə aşkarlayırıq. Bunun əsas səbəblərindən biri məlumatlılıq proqramları sayəsində erkən diaqnostikadır. Şişin daha kiçik olduğu birinci mərhələdə uğur təxminən 95% təşkil edir. İkinci mərhələdə də çox yaxşıdır — 85–90%. Lakin üçüncü mərhələdə uğur 75%-ə qədər enə bilər. Buna görə də skrininq proqramları bütün Türkiyə üzrə yayılmalı və hər kəsin onlara bərabər çıxışı olmalıdır».

Onun sözlərinə görə, Türkiyədə rəsmi müayinələr 50 yaşdan başlayır, lakin mövcud məlumatlar 40 yaşdan rutin skrininqin zəruriliyindən xəbər verir, xüsusilə 40 yaşdan kiçik insanlarda süd vəzi xərçəngi halları və ailə tarixçəsi nəzərə alınmaqla.

Radiologiya onkologiyası üzrə mütəxəssis professor Berrin Pehlivan xəstəliyin qavranılmasının roluna diqqət çəkib.

«Kanserogenez yalnız 10% genetika ilə, 85–90% isə həyat tərzi və vərdişlərlə şərtlənir. Xərçəng bu gün müalicə olunan və xroniki xəstəliyə çevrilib. Sistem terapiyası, cərrahiyyə və radioterapiyanın inkişafı sayəsində biz insanların həyat keyfiyyətini qoruya bilərik, onları uzun müddət adi həyatdan qoparmadan».

Ümumi cərrahiyyə üzrə mütəxəssis dosent Aylin Xande Gökçe simptomlar və xəstələrin qorxusu barədə danışıb və qadınlara müraciət formulunu xatırladıb.

«Bu proses həmişə olmasa da, adətən qadının döşündə bir əmələgəlməni əllə hiss etməsi ilə başlayır. Təəssüf ki, bir çoxunun ağlına gələn ilk söz “xərçəng” olur və onlar təbii ki, qorxurlar. Mən həmişə xəstələrə deyirəm: “Qorxmayın, amma gecikdirməyin”. Çünki döşdəki əmələgəlmələr həmişə süd vəzi xərçəngi anlamına gəlmir. Onların əksəriyyəti xoşxassəlidir. Buna görə dərhal qorxub “məndə xərçəng var” demək lazım deyil. Lakin burada ən vacibi — gecikdirməməkdir».

Mənbə: cnnturk.com